हाम्रो समाजमा आज पनि शास्त्रीय मान्यताहरूलाई सत्य र मार्गदर्शकको रूपमा लिइन्छ। विभिन्न धार्मिक ग्रन्थहरूले मानव जीवनका अनेक पक्षहरूबारे विस्तृत व्याख्या गरेका छन्। विशेष गरी समुद्र शास्त्रमा व्यक्तिको शारीरिक बनावट, रूपरेखा तथा अंगहरूको आधारमा उसको स्वभाव, भाग्य र जीवनका विभिन्न पक्षहरूको विश्लेषण गरिएको पाइन्छ।
यसै सन्दर्भमा **शिव पुराण**मा कुमार कार्तिकेयले मानिसमा पाइने केही विशेष गुणहरूको वर्णन गरेका छन्, जसले व्यक्तिलाई सौभाग्यशाली, सफल र शुभफल प्राप्त गराउने विश्वास गरिएको छ।
उक्त पुराणमा विशेष गरी भाग्यमानी कन्यामा पाइने १२ गुणहरूको उल्लेख गरिएको छ। यस्ता गुण भएका युवतीसँग विवाह गर्ने पुरुष पनि भाग्यमानी हुने धार्मिक विश्वास छ।
भाग्यमानी युवतीका केही प्रमुख गुणहरू:
१. अनुहारको समानता
समुद्र शास्त्र अनुसार जुन युवतीको अनुहार आफ्ना पितासँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ, ती युवती भाग्यमानी मानिन्छन्। उनीहरूले जीवनमा सुख-सुविधा भोग गर्ने र चाहेको कुरा प्राप्त गर्ने विश्वास छ। त्यस्तै, आमासँग अनुहार मिल्ने युवकलाई पनि भाग्यमानी मानिन्छ।
२. कपालको बनावट
कालो, मुलायम, चिल्लो र अगाडितिर हल्का झुकेको कपाल भएका युवतीलाई उत्तम र भाग्यमानी मानिन्छ।
३. अनुहारको स्वरूप
गोलो, चिल्लो र आकर्षक अनुहार भएका युवतीलाई शुभ फल दिने मान्यता छ।
४. निधार (शिरको अगाडिको भाग)
जुन युवतीको निधार उठेको हुन्छ, उनीहरू धन-सम्पत्ति र वैभव प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्छ।
५. सिन्दुर लगाउने स्थान
सिधा र उठेको सिन्दुर लगाउने स्थान हुने युवतीलाई भाग्यवती मानिन्छ।
६. आँखीभौंको बनावट
समुद्र शास्त्र अनुसार जोडिएको आँखीभौं भएका युवतीलाई कम विश्वासिलो मानिन्छ भने धनुषजस्तो हल्का झुकेको आँखीभौं भएका युवती भाग्यमानी हुने विश्वास छ।
यी सबै मान्यताहरू धार्मिक र सांस्कृतिक विश्वासमा आधारित हुन्। यस्ता कुरालाई पूर्ण सत्य मान्ने वा नमान्ने व्यक्तिगत धारणा हुन सक्छ। तर समाजमा यस्ता परम्परागत विचारहरू अझै पनि प्रभावशाली रूपमा रहिरहेका छन्।
